TAPU SİCİLİNE BAŞVURU / Tapu İşlemleri / GAYRİMENKUL
|
TAPU SİCİLİNE BAŞVURU
TAPU SİCİLİNE BAŞVURU Gürsel Öcal Dörtgöz Tapu ve Kadastro Başmüfettişi (Hukukçu)
1) Başvuru Tapu sicil müdürlüklerine yapılacak başvuruların bizzat hak sahipleri veya yetkili vekilleri tarafından yapılması gerekir. Başvuru için dilekçe yazmaya gerek yoktur. Sözlü yapılacak başvuru müdürlükçe başvuru fişi düzenlenerek yazılı hale getirilir. Başvuru fişi, tapu sicil müdürlüklerine yapılan ilk başvuru anında düzenlenen matbu (basılı) bir belgedir. İki nüsha düzenlenerek birisi ilgilisine verilir. Diğeri belgelerle birlikte müdürlükte alıkonur. Vatandaşın getirdiği belgelerde eksiklik varsa başvuru fişinin arkasına eksik belgeler yazılır. İşlem için gün verilmişse başvuru fişi üzerinde verilen gün belirtilir. Tapu sicil müdürlüğüne müracaat eden kimseleri ilk başvuru anında mutlaka başvuru fişi düzenlenmesini ve bir nüshasının kendilerine verilmesini istemeleri gerekir. 2) Tapu Sicil Müdürlüklerine Kimler Başvurabilir Tapu sicil müdürlüğünden talepte bulunacak kimsenin mutlaka hak sahibi veya yetkili vekili olması gerekir. Hak sahibi olmayan veya vekil olmayan kimselerin talepleri müdürlükçe yerine getirilemez. Ancak, tapu sicilinde hak sahibi olmasa dahi bir taşınmaz mal veya hakkı tescilsiz kazanmış olan kimseler de talepte bulunabilir. Miras, mahkeme kararı, cebri icra, kamulaştırma tescilsiz kazanım halleridir. Resmi makamlarda, kanunlarla kendilerine verilmiş görevleri çerçevesinde tapu dairelerine başvurabilirler. 3) Başvuru Sırasında İstenen Genel Belgeler Başvurular sırasında tapu sicil müdürlüklerince aşağıdaki belgeler aranır: 1) Nüfus cüzdanı veya pasaport ya da avukatlık belgesi, 2) İstemde bulunanların vesikalık fotoğrafları, 3) Temsilcilerden temsile ilişkin belge, 4) Varsa önceden kendilerine verilen tapu senedi, 5) Vatandaşlık numarası, 6) Vergi kimlik numarasını gösterir belge, 7) Tüzel kişilerin işlemlerinde yetki belgesi, 8) Konutlar için zorunlu deprem sigortası poliçe numarası, şirket ve kooperatiflerde ticaret sicil numarası, 9) Derneklerde dernek tescil numarası. 4) Başvurularda Aranacak Kimlik Tapu siciline yapılacak başvurularda, başvuruda bulunan kimsenin nüfus cüzdanı veya pasaportu aranır. Başvuran avukatsa avukatlık kimliği de kabul edilir. Ancak bunların dışındaki bir belgenin kabulü mümkün değildir. Müdürlük başka bir kimlik belgesine dayanarak tapu işlemi yapamaz. Ehliyete veya başka bir kimliğe dayanarak tapu işlemi yapan müdürlük sorumlu olur. 5) Vekaleten Başvurular Vekilin yaptığı başvurularda, noterce düzenleme şeklinde tanzim edilmiş fotoğraflı vekaletname aranır. Vekaletnamede yapılacak tapu işleminin açıkça gösterilmiş olması aranır. Vekaletnamede olmayan bir yetki kullanılamaz. Vekaletname de açıkça sayılmamış bir işlem tapu sicil müdürlüğünce yapılmaz. Genel nitelikte verilmiş vekaletname ile tapu sicil müdürlüğünde hiçbir işlem yapılamaz. Verilen yetkilerin tek tek ve açık bir şekilde vekaletnamede belirtilmiş olması, yapılacak tapu işleminin satmaya, almaya, bağışlamaya, bağışı kabul etmeye, ipotek yapmaya, miras intikallerini yapmaya, iştirak halini bozmaya, ifraz, tevhit gibi açıkça isimlendirilmiş olması gerekir. Vekilin vekaleti başkasına devir (tevkil) yetkisi varsa, işi kendisi yapmayıp, başkasını vekil tayin edebilir. Bu itibarla alınacak vekaletnamelere tevkil yetkisinin de yazdırılmasında fayda vardır. Birden çok kimse aynı iş için vekil tayin edilebilir. Vekaletname metninde açıkça belirtilmemişse bu vekiller işi birlikte yapmak zorundadırlar. Tek başlarına işlem yaptıramazlar. Bu nedenle birden çok vekil atanıyorsa “birlikte veya ayrı ayrı (münferiden) yetkili” olduklarının vekaletnameye yazdırılmasında fayda vardır. Yabancı ülkelerden verilecek vekaletnamelerin oradaki Türk konsolosluğundan verilmesi mümkündür. Yabancı ülkenin kendi yetkili makamlarından (noter gibi) verilmiş vekaletnameler üzerinde (Apostille de La Haye 1961) şeklinde bir şerh varsa bu vekaletnameler Türkiye’de kabul edilir. Bu şerh yoksa O ülkedeki Türk konsolosluğunca onanmış olması aranır. Ayrıca bu vekaletnamelerin asıllarıyla beraber onaylı tercümelerinin tapu sicil müdürlüğüne ibrazı lazımdır. Vekaletten azil her zaman mümkündür. Azledecek müvekkilin tapu sicil müdürlüğüne bir dilekçe ulaştırması yeterlidir. Bu azil hemen müdürlükçe aziller siciline işlenir. Vekaleten başvurularda vekaletnameden azil olup olmadığı işlem sırasında aziller sicilinden mutlaka kontrol edilmelidir. 6) Tüzel Kişilerin Başvuruları Tüzel kişiler adına yapılacak başvurularda, Tapu Kanununun 2. maddesine istinaden alınmış yetki belgesi aranır. Yetki belgelerinde vekaletnamelerdeki gibi katı olmaya gerek yoktur. Yetki belgesinde “Gayrimenkul tasarruflarına yetkilidir” demesi yeterlidir. Yetki belgeleri verildiği tarihten itibaren bir yıl için geçerlidir. Eski tarihli yetki belgesi ile tapu sicil müdürlüğünde işlem yapılamaz. Yetki belgesini; -Şirketler ve kooperatifler ticaret sicil memurluğundan, -Dernekler ve sendikalar kaymakamlık veya valilikten, -Vakıflar ise Vakıflar Genel Müdürlüğünden, Alırlar. Yetki belgesine istinaden vekalet verilebilir. Bu halde vekilin tapu sicil müdürlüğüne başvurması yeterlidir. Ayrıca yetki belgesi aramaya gerek yoktur. Tüzel kişiler tarafından verilmiş vekaletnamelerde fotoğraf bulunması zorunlu değildir. İşlem için düzenlenecek resmi senet veya tescil istem belgesine de tüzel kişi temsilcisinin fotoğrafı yapıştırılmaz. Kanunla kurulmuş kamu kuruluşlarından yeki belgesi istenmez. 7) Resmi Kurumların Başvuruları Resmi kurumlar kanunlarla kendilerine verilen görev ve yetkilerin icrası için tapu siciline başvurabilirler. Resmi kurumların yazılı olarak başvurmaları yeterlidir. Akit düzenlenmesini gerektiren satış, ipotek gibi işlemlerde kuruluş kanunu gereği kurumu temsile yetkili kimsenin bizzat veya resmi bir yazı ile görevlendireceği temsilcinin başvurması gerekir. Kanunla kurulmuş resmi kurumların yetki belgesi getirmesine gerek yoktur. Noterden vekaletname vermeleri de gerekmez. Kurum amirinin imzalayacağı resmi yazı yeterlidir. 8) Talebin Müdürlükçe İncelenmesi Talep müdürlükçe incelenir. Bu incelemeyi müdür bizzat kendisi yapabileceği gibi bir memura da yaptırabilir. Müdürün işlemi havale ettiği memurun bu incelemeyi yapması gerekir. Başvuruların incelenmesi iki yönden yapılır: A) Talebin Hak Sahibinden Gelip Gelmediğinin Kontrolü Müdürlük talepte bulunan kimsenin tapu sicilinde yazılı olan hak sahibi olup olmadığını incelemek zorundadır. Bunun için talepte bulunandan nüfus cüzdanı veya pasaportu (veya avukatlık kimliği) istenir. a) Kimlik Belgesinin Kontrolü Şu Şekilde Yapılır: 1) Kimlikteki fotoğraf ile başvuran kişi aynı kişi mi? 2) Kimlik sahte olabilir mi? a) Kimlikte mühür ve soğuk damga var mı? b) Kimlikteki fotoğraf değiştirilmiş, sökülüp yeniden başka bir fotoğraf yapıştırılmış olabilir mi? c) Kimlik üzerindeki yazılarda bir tahrifat, değişiklik, ilave var mı? d) Kimlik üzerinde ve kimlik bilgilerinde şüphe çeken bir şey var mı? b) Kimlik ile Tapu Bilgi ve Belgelerinin Karşılaştırılması Kimlik üzerindeki fotoğraf ve bilgilerin tapudaki bilgi ve belgelerle karşılaştırması yapılmalıdır. 1) Kimlikteki kişi tapu kütüğü üzerinde de malik veya hak sahibi mi? 2) Kimlikteki fotoğraf ile edinme belgesindeki fotoğraf benziyor mu? Edinme belgesi mutlaka çıkarılıp fotoğraflar karşılaştırılmalıdır. Edinme belgesi akitli işlemlerde resmi senet, akitsiz işlemlerde tescil istem belgesi veya resmi bir yazı olabilir. Burası vekaleten edinilmiş ise bu belgelerde vekilin fotoğrafı olacağından vekaletnamenin çıkarılması ve vekaletnamedeki fotoğraf ile karşılaştırma yapılması gerekir. 3) Kimlikteki nüfus bilgileri ile edinme belgesindeki nüfus bilgileri bir birini tutuyor mu? 4) Nüfus bilgilerinde değişiklik varsa nedeni nedir? 5) Edinme belgesindeki imza ile başvuru fişine atılan imza bir birini tutuyor mu? Değişiklik varsa nedeni nedir? c) Vekaleten Başvurularda Kontrol Vekaleten başvurularda bu karşılaştırmaların vekaletnamedeki fotoğraf ve kimlik bilgilerine göre yapılması gerekir. Vekaletnamelerde genelde imza bulunmaz. Ancak imza varsa imzaların da karşılaştırılması lazımdır. B) Tasarruf Yetkisinin Belirlenmesi Tasarruf yetkisi taşınmazla ilgili işlem yapabilme yetkisidir. Taşınmazı satmak, bağışlamak, ipotek etmek, üzerinde irtifak hakkı kurmak, kiraya vermek taşınmazı tasarruf etmek demektir. Bir taşınmaz mal veya hak üzerinde ancak onun sahibi tasarrufta bulunabilir. Bu da kural olarak tapu sicilinde adı yazılı kişidir. Ancak miras, kamulaştırma, mahkeme kararı, cebri icra gibi bir nedenle hak iktisap etmiş kişiler de taşınmazın adlarına tescilini isteyebilirler. Bu kişilerin adı tapu sicilinde olmasa da burayı tescilsiz (tescilden önce) kazanmış sayılırlar. Fakat adlarına tescil yaptırmadıkça taşınmazı bir başkasına devredemez, üzerinde üçüncü kişiler yararına hak kuramazlar. Bir kimsenin tapu sicilinde adı yazılı olsa dahi, taşınmazı tasarruf edebilmesi için 19 yaşından gün almış (reşit) olması ve temyiz kudretine sahip (aklı başında) görünmesi gerekir. Kişilerin reşit olduğu nüfus cüzdanına bakılarak anlaşılır. Temyiz kudretine sahip olup olmadığı ise müdürlük elemanlarınca kendisine sorulacak basit bazı sorulara mantıklı cevap verip vermediğine göre belirlenir. Müdürlük her işlemde olmayıp, akli melekelerinin yerinde olup olmadığında tereddüt ettiği kişilere basit sorular yönelterek, normal insanlar gibi cevap verip vermediğine bakmalı, tereddüdünü gideremezse ve talebin karşılanması yönünde ısrarlı olunuyorsa, talepte bulunanın temyiz kudretine sahip olduğuna dair hükümet tabipliğinden rapor getirilmesini istemelidir. Alınacak rapor yeni tarihli olmalıdır. Reşit olmamış küçükler velayet altında olduğundan, reşit olsa bile temyiz kudretine sahip olmayanlar vesayet altında olacağından taşınmaz mallarını tasarruf yetkileri yoktur. Tasarruf yetkisi bunlar adına veli veya vasileri tarafından kullanılır. Yaşlı kişiler için mutlak surette doktor raporu isteneceğine dair bir kural yoktur. Ancak mutlaka akli melekelerinin yerinde olup olmadığını kontrol edici sorular sorulmasında yarar vardır. Şüphe halinde doktor raporu istenmelidir. İstenmeden kendisi getirmişse mutlaka parsel dosyasına konmalıdır. Evli kadın kocası yararına yapacağı ipotek işleminde hakimden izin alınmasına gerek yoktur. Yeni Medeni Kanun ile izin alma şartı kaldırılmıştır. Vesayet altındakinin malını vasi, sulh hakiminin izni ile ve ihaleyle satabilir. Pazarlıkla satabilmesi için asliye hakiminin kararı lazımdır. Veli veya vasi vesayeti altındakinin malını vakfedemez, bağışlayamaz ve kendisinin veya başkasının borcu için kefalet ipoteği yapamaz. Küçük ile velisi arasında veya kısıtlı ile vasisi arasında bir tapu işlemi yapılırken menfaat çatışması oluyorsa işleme mahkemece atanmış bir kayyımın katılması gerekir Vekil veya tüzel kişi temsilcisi ancak kedisine verilen yetkileri kullanabilir. Bunun dışında temsil ettiği kişinin malı üzerinde tasarruf yetkisi yoktur. Tasarruf yetkisi belirlenirken tapu kütüğüne de bakmak gerekir. Zira ihtiyati tedbir, kamu haczi, iflas, kamulaştırma ve vakıf şerhi gibi pek çok husus malikin tasarruf yetkisini yasaklamaktadır. Demek ki, tasarruf yetkisinin belirlenmesi için kişiye ve taşınmaza özgü aşağıdaki hususların kontrolü gerekir. a) Kişiye İlişkin Kontrol 1) Talepte bulunan kimse ergin mi? Ergin olmak için 19 yaşından gün almış olmak gerekir. Bu yaştan küçük olanlar kendi imzaları ile tapu işlemi yapamazlar. Varsa velilerinin (anne ve babanın) gelerek tapu işlemini yapmaları gerekir. Anne ve babanın her ikisi de hayatta ise velayet hakkını birlikte kullanırlar. Biri ölmüşse diğeri tek başına kullanabilir. Boşanma halinde mahkemece çocuğun kendisine verildiği taraf velayet hakkını da tek başına kullanabilir. Küçüğün anne babası yoksa kendisine sulh hukuk (aile) mahkemesince vasi atanması lazımdır. 2) Talepte bulunan kimse ayırt etme gücüne sahip mi? Bu yönde şüphe varsa ayırt etme gücüne sahip olup olmadığı sorulacak basit sorularla kontrol edilir. Sorulara rağmen kanaate varılamazsa bu konuda doktor raporu istenebilir. Doktor raporu ile ayırt etme gücüne sahip olmadığı anlaşılan kimse bizzat kendi marifetiyle tapu işlemi yapamaz. Kendisine sulh hukuk (aile) mahkemesince vasi atanması gerekir. Yaşlı kişilerden doktor raporu istenmesi zorunlu değildir. Ayırt etme gücü varsa yaşlı kimselerden doktor raporu istemeye gerek yoktur. Buna karşın genç kimsenin akli melekelerinde şüpheye düşülürse doktor raporu istenebilir. Yani doktor raporu istenmesi yaşla ilgili olmayıp, tamamen ayırt etme gücüyle ilgilidir. Kimlerden doktor raporu isteneceği tamamen tapu sicil müdürünün kanaatine bağlıdır. Bu kanaate müdahale söz konusu olamaz. b) Taşınmaza İlişkin Kontrol Taşınmazın tapu kütük sayfasının şerhler ve beyanlar sütununda mevcut olabilecek bazı kayıtlar bu taşınmazla ilgili işlem yapılmasını engeller. Bu nedenle işlem yapılmadan önce taşınmazın tapu kütük sayfasının şerhler, beyanlar ve taşınmazın nevi sütunları ilgili memurca kontrol edilerek işlem yapmaya engel bir durumun bulunup bulunmadığı taşınmazın eski ve yeni ek (mabat) sayfaları da kontrol edilerek araştırılmalıdır. Taşınmaza ilişkin engellerin başlıcaları şunlardır: a) İhtiyati tedbir, b) Kamu haczi, c) İflas, d) Konkordato ile verilen süre, e) Kamulaştırma Kanununun 31/b maddesine göre şerh, f) Aile yurdu şerhi, g) Aile konutu şerhi, ğ) Tapu kütüğünün nev’i hanesinde vakıf şerhi bulunması, h) 2510 sayılı İskan Kanununa göre şerh, ı) 775 sayılı Gecekondu Kanununa göre şerh, j) 3083 sayılı Toprak ve Tarım Reformu Kanununa göre şerh, k) 3367 sayılı Kanuna göre, köy yerleşim alanlarında arazi tahsisi ile ilgili şerh, l) Belediye Gelirleri Kanununa göre masraflara katılma payı şerhi, m) Askeri yasak bölge ve güvenlik bölgeleri belirtmesi, n) Kültür ve tabiat varlığı belirtmesi, o) Müşterek ipotek taksim ve trampa ile ilgili başka bir müdürlüğe yetki verildiğine dair belirtme, Bu şerhlerin bir kısmı taşınmazla ilgili bütün tapu işlemlerinin yapılmasını yasakladığı halde, bir kısmı sadece belirli tapu işlemlerinin yapılmasını yasaklamaktadır. Bu bakımdan şerhin türüne göre talep edilen işlemin karşılanıp karşılanamayacağı memur tarafından hukuki bilgiler ışığında değerlendirilmelidir. 9) Talebin Yerine Getirilmesi Yapılan inceleme sonucunda; 1) Talepte bulunanın hak sahibi olduğu, 2) Tasarruf yetkisinin varlığı, 3) Talebin mevzuata aykırı olmadığı, Belirlenmiş ise talep yerine getirilir. Bu talep tescil, terkin, değişiklik, düzeltme, şerh, beyan olabilir. Bu tür talepler için müdürlükçe gerekli belgeler düzenlendikten sonra tapu kütüğü üzerinde gerekli işlem yapılır. 10) Talebin Reddi Talep mevzuata aykırı ise, gereği yapılmaz ve talep reddedilir. Ret, bir karar şeklinde yazılarak ilgilisi orada ise imza karşılığı elden kendisine veya vekiline verilir. Orada hazır değilse Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgilisine veya vekiline tebliğ edilir. Ret kararında ret nedenleri yasal dayanakları ile gösterilmelidir. Ayrıca bu redde karşı itiraz süresinin ve nereye itiraz edilebileceğinin yazılmış olması gerekir. Tapu sicil müdürlüğünün ret kararına karşı otuz gün içinde bağlı bulunduğu tapu ve kadastro bölge müdürlüğüne itiraz edilebilir. İtiraz mutlaka bir dilekçe şeklinde olmalıdır. Bu itiraznamede itiraz sebepleri ve bilinebiliyorsa yasal dayanakları belirtilmelidir. Tapu ve kadastro bölge müdürlüğünün kararı da yeterli bulunmuyorsa bu karara karşı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne itiraz edilebilir. 11) Tereddüt Edilen Konu Hakkında Müdürlüğün Mukteza İstemesi Tapu sicil müdürlüğü tereddüt ettiği bir konu hakkında talebi reddetmeden önce bağlı bulunduğu tapu ve kadastro bölge müdürlüğünden yazılı talimat (mukteza) isteyebilir. Bu isteme tarafların itiraz hakları yoktur. 12) Tapu İşlemleri Tarafların Adreslerine Gidilerek de Yapılabilir (İkametgahta İşlem Yapılması) Tapu işlemleri kural olarak tapu sicil müdürlüğüne tahsis edilen resmi dairenin içinde yapılır. Ancak taraflardan birinin tapu dairesine gelmesine engel bir durumu varsa, tapu işleminin ikametgah adresinde yapılması istenebilir.Bu halde başvuru belgesinde adres ve varsa telefon numarası da belirtilir. Tapu sicil müdürü akitli işlemlerde iki memuru ikametgahta işlem yapmaları için görevlendirir. Memurlar gerekli belgeleri alarak belirtilen adrese gider ve işlemi orada yaparlar. İkametgahta işlem yapılması isteniyorsa ayrıca bir ücret yatırılması gerekmektedir. Memurların adrese ulaşmaları için araba temini de talepte bulunan kimselere aittir. Hangi hallerin tapu dairesine gelmeye engel bir durum olduğu Tapu Sicil Tüzüğünde sayılmamıştır. Genel olarak, hastalık, sakatlık, yaşlılık gibi haller engel durum olarak kabul edilmektedir. Buradaki ikametgahtan maksat Medeni Kanun anlamında ikametgah değildir. O sırada sakin olunan yerdir. Ancak tapu memurlarının işyerlerine giderek işlem yapmaları mümkün değildir. Gidilecek yer mutlaka mesken olmalıdır. Otelde, hastanede kalınıyorsa oraya da gidilebilir. Ancak bu adresin ilgili tapu sicil müdürlüğünün yetki alanında olması gerekir. Bir tapu sicil müdürlüğü memurları başka bir ilçe sınırlarına girerek orada işlem yapamazlar. İşleme gidilecek adresin müdürlüğün bulunduğu ilçe sınırlarında olması gerekir. Müdürlük elemanları köylere de işlem yapmak üzere gidebilirler. Büyükşehir belediyelerinin kurulmuş olduğu yerlerdeki müdürlükler birbirlerinin yetki alanlarına girip ikametgahta işlem yapabilirler. Örneğin Ankara Çankaya İlçesi Tapu Sicil Müdürlüğü Elemanları, Keçiören İlçesindeki bir adrese giderek işlem yapabilirler. 13) Tapu Sicil Müdürlükleri Başka İlçelerdeki Taşınmazlarla İlgili Bir Talebi Karşılayamazlar Tapu sicil müdürlüğünün yetki alanı kendi bulunduğu ilçenin idari sınırları ile sınırlıdır. Başka bir ilçedeki taşınmaz malla ilgili bir talebi karşılayamazlar. Bu kuralın istisnası şunlardır: a) Müşterek ipotek, Birden çok ilçede bulunan taşınmazlar aynı alacak için ipotek edilecekse, taşınmazlardan her hangi birinin bulunduğu tapu sicil müdürlüğüne başvurarak tümü için işlem yaptırılabilir. b) Taksim, Paydaşların birden çok ilçede taşınmazları varsa sadece birisinin bulunduğu ilçedeki tapu sicil müdürlüğüne başvurarak taksim işlemini yapabilirler. Her ilçedeki tapu sicil müdürlüğüne ayrı ayrı gitmeye gerek yoktur. Yani, Kars, Kuşadası, Adana’da bulunan üç taşınmazı paydaşlar sadece Kuşadası Tapu Sicil Müdürlüğüne başvurarak paylaşabilirler. c) Trampa, Trampa edilecek taşınmazlar farklı ilçelerde ise bunlardan her hangi birisinin kayıtlı olduğu tapu sicil müdürlüğüne başvurarak işlem yaptırılabilir. d) Kayıt ve belge örneği ile kayıp nedeniyle tapu senedi istenmesi Vatandaşlar tapu ve kadastro ile ilgili ihtiyaç duydukları belgeleri ilgili tapu sicil müdürlüğüne giderek alabilirler. Yeter ki belge alacakları taşınmaz malla bir ilgileri olduğunu inandırıcı olacak şekilde kanıtlayabilsinler. Vatandaşlar aldıkları bu belgeleri veya tapu senetlerini kaybederlerse yenilerini de aynı şekilde çıkarabilirler. Bunun için bizzat taşınmaz malın bulunduğu yerdeki tapu sicil müdürlüğüne gitmeye gerek yoktur. Her hangi bir tapu sicil müdürlüğüne başvurarak da kayıt ve belge örneği veya kaybedilen bir tapu senedinin yenisini çıkarmak mümkündür. #####
Yorumlar
|
||||||||
