GÖK BİLİMİ HABERLERİ
 Satürn Yörüngesinde 60 "Ay" Var
Yeni keşfedilen 1 mil genişlikteki uydu Satürn etrafında dönmesi muhtemel başka ufak gökcisimleri olduğu yönünde bir işaret olabilir.
Yukarıdaki resimde Hubble uzay teleskobu Satürn ve 4 buzlu uydusu Mimas, Enceladus, Dione, ve Tethys 'i yakalamış. 4 uydunun gölgesi gezegenin hemen yukarıdaki halkalarına düşen gölgesine eşlik etmektedir. Bu hafta gökbilimciler, Mimas ile Enceladus yarasındaki yörüngede dönen Satürn'ün 60. uydusunun keşfini ilan etmişlerdir.
NASA'nın Cassini uzay aracının yüksek çözünürlüklü görüntüleyicileri yeniden Satürn yörüngesinde dolanan ufak önceden bilinmeyen bir uydu keşfettiler ki aynı bölgede başka ufak gövdelerinde bulunduğu konusunda bir işaret olarak algılanabilir.
Şimdilik 2 km genişlikte olduğu düşünülen bu ufak dünya Satürn'ün 197000 km uzağında yörüngede dönmektedir. Uluslarası Astronomi Birliği tarafından bir isim verilene dek yeni uydu S/2007 S 4 olarak anılacaktır.
Yeni ay ilk olarak 30 mayıs 2007 deki Cassini resimlerinde farkedilmiştir. Ardı sıra gelen Cassini nin 3 yıl evvelinden çektiği resimlerinin incelendiği araştırmalar gökbilimcilere uydunun yörüngesini hesaplayabilmelerini sağladı.
S/2007 S 4 Satürn yörüngesindeki 4 km genişlikteki iki ufak uydu olan Methone ve Pallene arasındaki bir yörüngede dolanmaktadır. bu iki uydu da 2004 de çekilmiş Cassini fotoğraflarında keşfedilmiştir. Bu üç uydunun tümü Mimas ile Enceladus arasında bir yörüngede dolanmaktadır.
Dev gezegenlerin etrafını saran uydular genellikle oluştukları yerde bulunmazlar zira gezegenin gelgit etkileri yüzünden yerlerinden oynarlar. Bu kaymalar sırasında başka uydular tarafından rahatsız edildikleri rezonans bölgelerine girererken yörüngesel tedirginliğe düşerler. Methone gibi bu yeni uydu da Mimas ile bu tip bir rezonansa girmiş ve birçeşit evrime başlamıştır.
.jpg)
Cassini 'nin geniş açılı görüntüleyisi ile 30 mayıs da alınan bu resimde Satürn ve uyduları görülebilmektedir. Gezegenin 60. uydusu bu bölgedeki daha büyük bir uydular grubunun üyesi olabilir. Yeni uydunun konumu kırmızı kutu ile gösterilmiştir. Resimde görülen ince halka ise Satürn'ün G halkasıdır.
Londra Üniversitesinden Cassini görüntüleme ekibi üyesi professör Carl Murray : göre : "Methone ve S/2007 S 4 'ün Mimas ile dinamik olarak kilitli olması onların yörünge geçmişi hakkında bize ipuçları vermektedir. Satürn sistemindeki aylar arasında bu tip sayısız salınım mekanizmalarının örnekleri bulunmaktadır. ve büyük olasılıkla gelgitlerden kaynaklanmaktadır. Bu iki ufak uydunun durumuna bakıldığında en azından kısa bir dönem için rezonans bu uyduların Mimas'a çarpmayacaklarını garanti etmektedir."
Bu üç ufak uydunun yörüngelerinin yakın olması sebebi ile araştırmacılar bunların daha büyük bir topluluğun kalıntıları olduklarını düşünmektedirler.
Murray : "Bu üçlü gökcismi bir çarpışmanın kalıntıları olmaldırlar veya belkide uydu oluşturmayı başaramamış çok daha büyük bir madde topluluğunun şanslı temsilcileri olmalıdırlar. Her iki yoldanda bu durum bir ağile bağlantısı gibi görünmektedir. Eğer Cassini sayesinde bu uyduların yüzeyleri hakkında iyi veriler elde edebilirsek bazı gizemlerini açığa kavuşturmaya başlayabiliriz." diye eklemektedir.
Cassini görüntülemem bilimcileride zaten bu yeni uydulara yakın çekim yapmanın ve başka yoldaşlarını aramanın imkanını kollamaktadırlar.
Görüntüleme ekibi lideri ve Uzay bilimleri enstitüsündeki CICLOPS direktörü Carolyn Porco 'da keşif hakkında : " Bizler zaten önceden-planlanmış görüntüler alabileceğimiz ve bu yeni uydulara yakından bakabilmek için tekrar yönlendirebilmek için uygun olan zamanları yakın gelecek için belirlemiştik. Ve tabiiki herzaman başka uydular içinde gözlemeye devam etmekteyiz. Oralarda bunun gibi başka uydular da bulunması muhtemeldir ve bizde onları bulmayı umud ediyoruz." demektedir.
Eğer görev 2008 yazınında ötesine kadar uzatılabilirse Cassini bu yeni keşfedilmiş uydulara 2009 aralığı sonlarına doğru 11700 km kadar yaklaşacaktır. O tarihte çekilecek resimler ise bu uyduların şekilleri, kompozisyonları ve geçmişleri hakkındaki teorilere önemli katkılar sağlayacaktır
Kaynak : Astronomy.magazine , Çeviri : Emre Evren
_________________
TUNALIM...
devamı ..
|
|
|
