Zola (1840-1902)

Zola'nın eksiği Marxist olmayışıdır. Halbuki pekâlâ olabilirdi. Daha doğrusu benim ve benim gibi düşünen birçok Zola hayranlarının Zola'da saygıyla affedemediğimiz şey ilmi sosyalizme intisap edemeyişidir."

Anatole France (1844-1924)

"Anatole France'ta ben seninle hemfikir değilim. Anatole France'ın kusurları vardır : bunlar zaman zaman alaycı bir bedbinliğe ve ümitsizliğe kaçışı, yer yer süse püse, boyaya rastığa önem vermesi. Fakat genel olarak Anatole France dünya edebiyatının yüksek tepelerinden biridir. Her şeye rağmen insanın eninde sonunda muzaffer olacağına inanmıştır - bu inanış bazan acayip sapıklıklara düşmekten onu alıkoyamazsa da - sonra sınıflı cemiyetlerin yalancılığına, düzenbazlığına, yobazlığına karşı kavga etmiş bir adamdır."

Çehov (1860-1904)

"Burda Çehof'un 100. yılı kutlandı. Çok kalabalık bir konferans salonunda. Çehof'u biz Türklerin ne kadar sevdiğimizi anlattım. Gerçekten de bizim edebiyatta Çehof'un büyük etkisi olmuştur. Ben şahsen onu yeryüzünün en büyük, en orijinal, en yenilik getirmiş yazarlarından biri sayarım..."

Gorki (1868-1936)

"Yeryüzündeki bütün gerici kuvvetlerin, barış ve milli bağımsızlık düşmanlarının, faşistlerin ve her çeşit yalancı, düzmece demokratların en korktukları yazıcılardan biri de Gorki'dir. Neden? Çünkü Maksim Gorki yalnız kendi halkına değil, bütün halklara yurtlarını, hürriyeti, barışı ve birbirlerini sevmeyi öğretir. Çünkü o, insanın, insanlığın geleceğinden, güzel günler göreceğinden emindir. Çünkü o, emekçi insanı, koluyla, kafasıyla çalışan insanı, yeryüzünün gerçek, biricik efendisi sayar."

"Gorki insanlar yaşadıkça yaşayacaktır. Çünkü yeryüzünün en büyük şairidir."

Picasso (1881-1973)

"Sosyalist gerçekçiliğin ressamıdır o. (...) Dünya toplumcu hareketi için, dostluk ve halkların mutluluğu için gerekli olan her şeyin propagandasını yapar. O materyalist ve toplumcudur; fakat istediği gibi resim yapıyor, bu onun hakkıdır."

Chaplin (1889-1977)

"Monsieur Verdu, dâhice bir film."

"Ne yazık ki ben Şarlo'nun son filmini görmedim. Ama bak ne oldu, yirminci yüzyılın en büyük dram yazıcısına, rejisörüne, yani asrımızın Şekspir'ine, dünya barış hareketi, dünya barış mükâfatını verdi. Ben, bu dünya barış mükâfatlarını dağıtan jürinin başkanıydım. Bu mükâfatı meşhur bestekâr Şoştakoviç'e de verdik. İkisinin de diplomalarını imzaladım. Ömrümde imzam böylesine şerefli ve tarihi vesikaya ilk defa konduğu için, kâğıtları imzalarken bayağı elim titrediydi."

Namık Kemal (1840-1888)

"Kısaca Namık Kemal dâhi bir mübeşşir [müjdeci] değildir demek : 1) O devirdeki Osmanlı İmparatorluğu, 2) o devirdeki Avrupa, 3) ve şahsi fizyolojik bünyesiyle alakadar psikolojik şartlarıyla mütalaa edildiği takdirde öyle ahım şahım inkılapçı bir mübeşşir değildir, demektir. Bununla beraber Namık Kemal'in, hangi sebeple olursa olsun, bilhassa şehir ve kasabalar halkı arasındaki efsaneleştirilmiş, kahramanlaştırılmış şahsiyeti bir vakıadır ki, bu vakıanın muayyen pratik, taktik anlarda göz önünde tutulması lazım gelir. Hülasa olarak, bizim burjuvazı dâhi bir mübeşşir yetiştiremediyse kabahat bizde değil, kraldan ziyade kral taraftarlığına lüzum yok. Namık Kemal'in sahici değerini vermeli. Ve mesela, bugün ona Irkçı-Turancı-Hitlerist Çınaraltıcılar, Arnavut'tu, Hanedan-ı Âli Osman'a düşmandı, farmasondu filan diye hücum ederken Namık Kemal'i müspet taraflarından tutmak lazımdır. Nitekim dün onu şovenler Marx'ın filan üstünde bir demokrat, bir inkılapçı olarak ileri sürdükleri zaman bunun aksini yapmak icap ediyordu. Diyalektik denilen gözünü sevdiğimin metodu."

Abdülhak Hâmit Tarhan (1852-1937)

"Abdülhak Hâmit beyefendi Dâhi-i Âzam değildir. (...)

"Eğer Hâmit Bey içinde yaşadığı içtimai intikal devresinin Şark'a, Osmanlı İmparatorluğu'na mahsus hususiyetlerini beynenmilel bir derecede ifade edebilmiş olsaydı ve bunu o zamana kadar yapılanlardan daha muvaffak bir surette yapabilseydi, dâhiler galerisinde bu isimde bir Osmanlı sanatkârı da bulunabilirdi. Halbuki o bunu yapamadı. Hatta çok kere muasırlarından Namık Kemal ve Ziya Paşa bu hususta daha muvaffak olmuşlardır.

"Hamit Bey, devri için yeni, kuvvetli bir Osmanlı şairidir, işte o kadar."

yorum yapılmamış :(